دانلود کتاب های دکتر علی شریعتی از قفسه کتاب های PDF

http://www.4shared.com/dir/7322498/57f766ef/_sharing.html

روش برداشت از قرآن

 

دکتر علی شریعتی

پیش‏گفتار

پس از آن که با تجزیه‏ی دولت عثمانی و ایران و با رشد چشم‏گیر صنعت و دانش و با ظهور مکتب‏های عدالت‏طلب و آزادی‏خواه و مدافع انسان و با سنتی شدن مذهبی‏ها و راکد شدن و سنک شدن و محافظه‏کار شدن مدیرها و رهبرها، بازگشت از قرآن شروع شد و اوج گرفت و قرآن از میان جامعه، به پشت سر افتاد. پس از این بازگشت از قرآن، چندی است که بازگشت به قرآن آغاز شده و قرآن دوباره مطرح گردیده است.

این بازگشت، با شکست مکتب‏های عدالت‏طلب و آزادی‏خواه و انسان‏دوست و با بن‏بست صنعت و علم، و با تحرک مذهبی‏ها و مسلمان‏ها، هم‏زمان بوده است.

این رفت و آمدها به خاطر عوامل گوناگونی صورت گرفته و صورت می‏گیرند و این نوسان‏ها بر اساس نوسان همان عوامل، کم و زیاد می‏شوند و کنترل نوسان‏ها جز از راه کنترل عوامل نوسان، امکان‏پذیر نیست.

خوش‏بختانه عامل اساسی نوسان‏ها و رفت و آمدها، در دست ما و به اختیار ماست.

هنگامی که ما از تحجرها و رکودها آزاد شده باشیم و با تمام وجودمان، با تمام پاها و با تمام امکاناتمان، با فکر و ارزیابی، و با عقل و سنجش، و با انتخاب و اختیارمان راه افتاده باشیم و از تقلیدها و تلقین‏ها و عادت‏ها و تحمیل‏ها گذشته باشیم، و با این پاها و با این آزادی‏ها، با مذهب و قرآن روبه‏رو شده باشیم، در این هنگام، و با این حرکت و آزادی، نه تجزیه‏ها و حادثه‏ها سبز می‏شوند و نه ما با سبزشدنشان می‏خشکیم. که بیدارها، با درک حادثه‏ها و ضرورت‏ها به رشد صنعت و علم هم می‏رسند. و بیدارترها گرفتار فاجعه‏ی علم و بحران صنعت و بن‏بست تمدن هم نمی‏شوند و در پس‏کوچه‏های به بن‏بست نشسته، انسانیت و آزادی و برابری را فراموش نمی‏کنند و از دست نمی‏دهند.

*        *        *

در هر حال، بازگشت به قرآن، چندی است که آغاز شده و در این بازگشت، هر کس از راهی می‏آید و می‏خواهد بهره‏ای بردارد.

در این بازگشت، هر کس در جستجوی راهی است برای برداشت از قرآن، و یا همراه پیشنهادی است به خاطر بهره‏برداری از آن.

اگر این راه‏ها و این پیشنهادها صحیح نباشند، ناچار عقیم می‏شوند و به بن‏بست می‏رسند و دوباره رجعت و عقب‏گرد شروع می‏شود. همان طور که سیلاب‏ها هنگام برخورد به سدها، به سرعت برمی‏گردند و عقب می‏آیند و تا هنگامی که سرشار شوند و بالا و بالاتر بیایند و از سر سد راه بیافتند و مانع‏ها را پشت سر بگذارند، مدت‏ها طول می‏کشد. و چه بسا که طعمه‏ی شن‏زارها بشوند و از پشت سد نگذرند و در کنار مانع بمیرند.

از این رو شناسایی و نقد پیشنهادها، طرح پیشنهادهای سالم‏تر و روش‏های پربارتر، به ضرورت می‏رسد. چون این گونه است که از مسخ کردن معانی قرآن و هدر دادن وقت‏ها و رسیدن به بن‏بست‏ها و عقب‏گردها، نجات می‏یابیم و بهره‏مند می‏شویم.

*        *        *

در این بازگشت، کسانی هستند که بر اساس آرزوها و رؤیاهای گنگ و یا تلقین‏ها و تشویق‏ها و یا افتادن در یک جو گرم، به قرآن رو آورده‏اند.

این‏ها بدون این که سؤالی طرح کرده باشند و یا نیازی و ضرورتی را یافته باشند و یا اصلاً چیز معلوم و مشخصی را خواسته باشند، کتاب را می‏گشایند. و معلوم است که با دست خالی باز می‏گردند و مأیوس و متحیر می‏مانند و یا با خیالات و بافته‏های هماهنگ، خود را فریب می‏دهند و سرگرم می‏سازند.

اصولاً مطالعه‏ی هر کتاب، مادام که با طرح سؤال‏هایی همراه نباشد، بهره نمی‏دهد و خواننده به سادگی از جواب‏ها و اشاره‏ها و نکته‏ها می‏گذرد و آن‏ها را نمی‏یابد و در خونش نمی‏نشیند.

*        *        *

یک دسته‏ی دیگر آن‏هایی هستند که سؤال‏هایی داشته‏اند و این سؤال‏ها را جواب هم داده‏اند و آن‏گاه به خاطر خالی نبودن عریضه و یا تیمن و تبرک و یا داشتن مستندی مردم‏پسند، به قرآن رو آورده‏اند تا شاهدی برای جواب خود و راه حل خویش بیابند.

این‏ها که از پیش ساخته شده‏اند، جز از خوش‏آیندها و استحسان‏ها بهره برنمی‏دارند. و جز تحمیل و تطبیق عقیده و جواب‏های خود، کاری انجام نمی‏دهند.

این‏ها از باطنیه گرفته تا فیلسوف یا عارف، یا سوسیالیست، یا سرمایه‏دار، یا انقلابی، یا ضد انقلابی، پس از این که جواب‏ها را یافته‏اند، به قرآن رو آورده‏اند و به تصریح خودشان، با این دید شروع کرده‏اند.

جز این دسته‏ها، کسانی هستند که خود با مسائل روبه‏رو شده‏اند و ضرورت‏ها را یافته‏اند و سؤال‏هایی را شناخته‏اند و سپس در جستجوی جواب، به قرآن رسیده‏اند. و در قرآن به دنبال جواب خویش گردیده‏اند.

این‏ها اگر شتاب‏زده و سطحی نباشند و از تسلط بر تمام قرآن برخوردار شوند و سیر فکری خویش را هدایت کنند، بهره‏مند خواهند شد و برداشت‏ها خواهند داشت. وگرنه، این‏ها هم از آن دسته خواهند بود که به خاطر سطحی بودنشان، به اختلاف آیه‏ها و تناقضات قرآن معتقد شده‏اند. و به خاطر شتاب‏زدگی‏هایشان، بر قرآن دروغ بسته‏اند و بر حق نسبت باطل داده‏اند و به خاطر بی‏اطلاعی‏شان از تمام قرآن، یک بعدی و یک چشمی به جواب مسائل رسیده‏اند.

*        *        *

در این قسمت از کتاب روش، با نمونه‏هایی از طرح سؤال، راه برداشت از قرآن مشخص می‏شود و این شتاب‏زدگی و سطحی‏نگری و بی‏اطلاعی درمان می‏شود.

در این نوشته، ابتدا توضیح‏هایی از کلمه‏های تفسیر، و ترجمه و روح و نور و ظهور و بطن و تأویل و تنزیل داده شده و حدود هر یک مشخص گردیده است.

آن‏گاه برای رسیدن به تفسیر و روح و نور قرآن، از راه‏ها و اصولی سخن رفته است. این اصول، یکدیگر را دنبال می‏کشند و با یکدیگر پیوسته هستند. در نتیجه کسانی که از زبان و تسلط بر قرآن و سیر فکری برخوردارند، به این همه دست می‏یابند. چون با سیر فکری و حرکت فکری به شناخت و ایمان و اطاعت و تقوا می‏رسند.

و در این حد، هم از روح‏الایمان و هم از نور قرآن و نیروی فرقان برخوردار خواهند شد و به تفسیر و روح و نور، دست خواهند یافت و قرآن را حس خواهند کرد و لمس خواهند نمود که لایمسّه الا المطهّرون.

باید در همین جا توضیح بدهم که رسیدن به این مقدمات، احتیاج به یک عمر ندارد. من دوستانی دارم که در کم‏تر از دو سال، آن هم نه مداوم، به صرف و نحو و معانی و بیان و منطق و اصول دست یافته‏اند و از ریشه‏هایی برخوردار گردیده‏اند.

امید آن که در هر بهار، شکوفه‏هایی بر سر بگیرند.

« دریافت متن کامل کتاب :»

http://www.seapurse.com/Books/RaveshQuran.pdf

ســلــمــان پــاک (نوشته‏ی لویی ماسینیون)

---

 

برگردان: دکتر علی شریعتی

بر کرانه‏ی شرقی دجله، در خم یکی از پیچ‏هایش، زیر پای بغداد، تنها طاقی که از کاخ تیسفون، پایتخت هزار ساله‏ای که وارث بابل بود، بر پای مانده، هم‏چون موجی تنها، تا سی متر برخاسته است. این، طاق کسری است که در شمال غربی آن، پس از قصبه‏ی حذیفه، قبر کوچک سلمان پاک، که بر روی پایه‏هایش به زانو درآمده است، پدیدار می‏گردد.

یک هیأت آلمانی در این خراب‏آباد، دست به حفریاتی زده است. من سه بار، در سال 1907، 1908، و 1927، بر آن گذر کرده‏ام و از تباین تاریخی میان این دو بنا، به شگفت آمده‏ام؛ آن طاق سربلند و این گور افتاده! و متعهد شدم که درباره‏ی شخصیت افسانه‏ای سلمان، تحقیقاتی بکنم و امروز، جهت کلی آن مطالعات را نشان می‏دهم و اوّلین بررسی‏هایم را تشریح می‏کنم.

دو شهر برادر، تیسفون در شرق و سلوکیه در غرب، که دو هزار سال پیش از این، در این‏جا جانشین شهرهای کلدانی «اوپی» و «اکشاک» شده‏اند، در تاریخ اسلام به نام واحد مدائن خوانده می‏شوند. اشترک (Streck) به تازگی نشان داده است که تاکنون، آن‏طور که باید، به اهمیتی که فتح مدائن در سال 15/636 برای حکومت جوان اسلامی در بر داشت، توجه نشده است. مدائن، پایتخت سراسر مشرق ایران به شمار می‏رفت و در مدنیت، مقامی را همانند مقام رقیب بیزانطیش (قسطنطنیه) ـ که تاسلام تا آخر قرن هشتم بر آن دست نیافت ـ دارا بود. مدائن نیز هم‏چون قسطنطنیه‏ی روم، دارای هفت ناحیه بوده است: در غرب درزیجان، بهر سیر، جندیشاپور (کوکه Koke در طرف «مظلم ساباط») متصر به نهرالملک، در مشرق اسفانبر، رومیه، و احتمالاً هم‏چنین، نونیفاذ و کردفاذ. مدائن، رأس منحصر به فرد پلی بود به سوی ایران و آسیای علیا، مرکز اداری امپراتوری ساسانی، موطن اصلی لهجه‏ی پهلوی قدیم، کانون مذهبی شیوخ نسطوری و مانوی، غربت‏گاه یهود، و پایتخت اقتصاد و علوم شرقی. بر سکه‏هایی که در آن‏جا زده می‏شد، تنها نام «بابا» یا «الباب» نقش شده بود، چنان که پس از آن، استانبول، «باب عالی» عثمانی شد و پیش از آن، «بابل»، سلف ویران‏شده‏ی آن، «باب (خدا)» بود.

به زودی مدائن، برای فاتحان عربش ـ که هم‏چنان به آب‏وهوای زادگاهشان وفادار مانده و در لشکرگاه کوفه، بر کنار صحرا سنگر گرفته بودند ـ «باب» زیبایی‏های ایرانی گردید.

بیش از صد سال باید می‏گذشت تا با ایجاد بغداد، مدائن ویران گردد. و در این مدت، مدائن نه تنها با گنج‏ها و محصولاتش، بل‏که به دست «موالی» ایرانی، که قبایل عرب کوفه بدین شهر می‏آوردند و مسلمان می‏شدند، با صنایع و طرق فکری‏اش نیز به کوفه غذا می‏داد و سلمان، اوّلین ایرانی‏ای که به اسلام آمد، گویا به مدائن بازگشت تا در آن‏جا بمیرد؛ جایی که قبر کوچکش در اندیشه‏ی زوار شیعی، که برای دعا و تبرک بدان‏جا می‏آیند، سرنوشت دوگانه‏اش را بیدار می‏کند: یکی پیش‏گامی‏اش را به عنوان اوّلین ایرانی مسلمان، و دیگری رهبری‏اش را در نهضت معنوی اسلام. گویی «باب» است؛ بابی که اخلاصش در دوستی پیامبر اسلام جوان، او را شایسته‏ی این کرده است که: «... مرا بر حیات تو زنده بدارد و بر ممات تو بمیراند که تو پیمان نشکستی.»

« دریافت متن کامل کتاب: »

http://www.seapurse.com/Books/SalmanPak.pdf

پیروان علی و رنج‏هایشان

 

دکتر علی شریعتی

امشب قرار بود که استادم و پدرم که هر چه هستم و هر چه دارم از اوست، درباره‏ی علی و رنج‏هایش صحبت کند. دوستان از من خواستند که این چند دقیقه‏ای را که تا مراسم احیا مانده من حرف بزنم. ولی من نمی‏دانم در چنین لحظه‏ای و در چنین شبی چه حرفی باید زد. برای من خیلی مشکل است امشب صحبت کردن. فکر کردم جای موضوع سخنرانی که «علی و رنج‏هایش» بود از «پیروان علی» و «رنج‏هایشان» صحبت کنم.

و چه رنجی بزرگ‏تر از این که ملتی عاشق علی باشد و عاقبت یزید را داشته باشد؟ و چه رنجی بالاتر از این که کسانی که می‏بینیم در چه سطحی از معنویت، از آگاهی، از منطق و از انصاف هستند باید از علی و از مکتب علی سخن بگویند و مردم را با مکتب علی آشنا کنند؟ و چه رنجی بالاتر از این که در این دنیا یک ملتی، یک گروهی هست که مارک علی بر پیشانی سرنوشتش خورده و از فقر، از خواب، از تخدیر، از تفرقه و از کوتاه‏اندیشی، و از بدبینی، ضعف و ذلت رنج ببرد؟

و چه رنجی بالاتر از این که الآن می‏بینیم نسل قدیم ما که به علی و به مذهب علی وفادار مانده، قدرت زایندگی خودش و حرکت خودش را از دست داده، به جمود و توقف دچار شده، و نسل آینده را نمی‏تواند به تاریخ و فرهنگ و مذهب علی پیوند دهد و آن‏چه را که شهدای بزرگ شیعه و علمای بزرگ شیعه و بزرگان و فداکاران و مردم عاشق شیعه به این نسل سپرده‏اند را نمی‏توانند به نسل بعد از خود انتقال دهند. این نسل کهنه می‏شود. فرسوده می‏شود و شده است! و دارد رو به زوال می‏رود و دارد می‏میرد. و جانشینش پوچی، و جانشینش فقر معنوی، و جانشینش جهل و بریدگی و گسستگی با گذشته است. و با علی!

الآن در شرایط خاصی هستیم. هیچ شبی، هیچ لحظه‏ای به‏تر از این شب و این لحظه نیست که چنین مسأله‏‏ای مطرح شود. البته نه در چنین فرصتی و نه توسط کسی چون من. ولی چه باید کرد؟ به هر حال چنین پیش آمده. من فرصت این را ندارم و حال این را ندارم که خیلی با احساس حرف بزنم و خیلی با منطق و شمرده حرف بزنم. فقط شما از هر کلمه‏ی من، مجموعه‏ی دردی را که در پشتش انباشته است بفهمید.

فرصتی است که از دست می‏رود. یک نسل وسط بین نسل آینده و گذشته وجود دارد. همه‏ی امید ما و سرمایه‏ی ما همین است. همین گروهی که هنوز در جست‏وجوی مذهب خودشان هستند و هنوز دغدغه‏ی شناختن مذهب خودشان را دارند. و هنوز دوست دارند که علی را، چهره‏ی راستین علی را بشناسند و مذهب علی را بشناسند و راهش را و مکتبش را بشناسند. اما آن‏چه که بر آن‏ها عرضه می‏شود، برایشان قابل قبول نیست. فردا این نسل متوسط، واسطه میان نسل گذشته و آینده، فرهنگ مذهبی ما و فرهنگ استعماری آینده، نسلی که به هر حال پیوسته به یک روح مذهبی بوده و نسل گسسته‏ای که پوک و پوچ پرورده خواهد شد، این نسل واسطه وجود دارد. این نسل همیشه نیست. این گروه همیشه نخواهند بود. این را به شما عرض کنم که ده سال دیگر، پانزده سال دیگر، بیست سال دیگر، اگر حسینیه‏های ارشادی وجود داشته باشد در این مملکت، و بگذارند که وجود داشته باشد، و به‏ترین برنامه‏ها را هم برای جوانان و تحصیل‏کرده‏ها و دانشجویان و نسل دانشگاهی داشته باشد ـ بر اساس مذهب ـ دیگر مثل امروز این‏چنین ازدحام نخواهد شد. این‏چنین استقبال نخواهد شد. این‏چنین نخواهد بود که برای یک مجمع دینی، هزاران دانشجو هفت ساعت و هشت ساعت در بدترین شرایط بیاید و به حرف مذهب گوش بدهد. دیگر دغدغه‏ی مذهبی در درونش نخواهد بود. اگر نجنبیم و اگر کاری نکنیم.

چنین وقت‏هایی است که حالتی هست و شرایطی هست و عده‏ای که هیچ‏وقت نمی‏آیند به این‏جور محیط‏ها و این‏جور مجالس و اساساً مستمع عادی این مسائل نیستند، سرشان در زندگی فردی خودشان گرمه یا در مسائل شغلی یا علمی یا هر صنفی، و گاه به گاه و سال به سال چنین شب‏هایی می‏آیند، این‏ها هستند که باید این پیام را بیش‏تر از همیشه بشنوند. این پیام را از طرف یک روحانی، یک عالم، یک استاد، یک مرجع... نه! نشنوید. از قول یک معلم بشنوید که مسیر را حس می‏کند با تمام وجودش و می‏بیند که دارد از دست می‏رود و می‏بیند که دیگر بیش‏تر از یک نسل فرصت نیست برای این که کاری بکند.

« دریافت متن کامل کتاب: »

http://www.seapurse.com/Books/PeyrovanAli.pdf

سوره‏ی روم (پیام امید به روشن‏فکر مسؤول)

 

دکتر علی شریعتی

متن این سخنرانی، پس از پیاده شدن از نوار، توسط خود استاد تصحیح و ویرایش شده است.

خواهران، برادران

الآن که این‏جا نشسته بودم و منتظر آغاز برنامه بودم، برنامه‏ی شریفی را گوش می‏کردم؛ آن جوانی که برای شما قطعه‏ای را خواند. به این فکر افتادم که این علی، چه شعله‏ای است و ایمان به علی چه آتشی است که حتّی در این منجلاب عفنی که نسل‏های پوک، پوچ، آلوده و تباه می‏سازند، اگر جرقه‏ای از آن بر وجدان جوانی بیافتد، باز هم در چنین ظلمتی و چنین مردابی، با چنین سرعت و شگفتی او را برمی‏افروزد و با تمام وجود و هستی، تبدیل به عشقش می‏کند؛ و این، نمونه‏ای است برای همه‏ی کسانی که امید و ایمان دارند که با برافروختن آتش علی، در این شبستان سرد و سیاهی که گرفتارش هستند، بتوانند نجات، آزادی، و آگاهی بیابند. در سراسر جهان، همه‏ی توطئه‏ها برای نابود کردن نسل جوانی است که می‏بینیم به جای همه‏ی حق‏ها و همه‏ی آزادی‏هایی که در آرزویش هست و نیاز به آن دارد، فقط به او «آزادی جنسی» می‏دهد. در سراسر جهان، دستگاه‏های تبلیغاتی، مطبوعات، رادیوها، تلویزیون‏ها، هنر، همه در تلاش تأمین چنین نیازی برای او هستند، در مقابل از «مکتب علی» و شعله‏ای که از خانه‏ی متروک و خاموش فاطمه همواره جستن می‏کند، اگر لیاقت آن را داشته باشیم که از این آتش قبسی بگیریم و ارمغان این نسل کنیم، می‏توانیم آتشی برافروزیم و امیدوار باشیم که در این رکورد و سکوت و تفرقه، حرکت و امید، هدف و گرما و روشنایی ایجاد کنیم و نسلی بسازیم، درخشان و نیرومند، بر مبنی و اساسی است که علی با سکوتش، با جهادش، و با رنجش برای ما گذاشته است.

این همه‏ی امیدی است و همه‏ی تلاشی است که در حد خودمان، هرچند اندک، در جست‏وجویش هستیم و امیدواریم که روزی برسد و آن روز، خیلی دور نباشد که به جای «بدبینی‏ها» و به جای «بدگویی‏ها» و به جای «بذرافشانی‏های سیاه و بدبینانه» که در میان برادران و هم‏دلان و هم‏دردان و پیروان خانواده‏ی علی و فاطمه می‏افشانند و می‏کوشند همه را روی در روی هم قرار دهند تا روی از دشمن بتابند و به خویش سرگرم شوند، روزی را داشته باشیم که به جای اتهام زدن، کوبیدن، طرد کردن و لجن‏مال کردن، به پیروزی از علی، از محبت و تفاهم و دوست داشتن یکدیگر لذت ببریم.

امیدوارم چنین روزی بسیار نزدیک باشد.

روزی که «دانشجویان ما» در کنار «طلبه‏ی ما»، و «استاد ما» در کنار «عالم» ما، و «مؤمن ما» در کنار «روشن‏فکر ما»، و «جوان ما» در کنار «پیر ما»، و «متجدد ما» در کنار «متقدم ما»، و «دختر ما» در کنار «مادرش»، و «پسر ما» در کنار «پدرش»، و همه در یک صف، در کنار خانه‏ی فاطمه بایستیم، روی در روی همه‏ی توطئه‏هایی که علیه ما می‏شود. دعا کنید که آن روز، زود برسد.

موضوعی که امروز برای سخن گفتن انتخاب کرده‏ام، بر اساس یک هدف و یک شعار کلی است که باید هدف و شعار همه‏ی ما بشود. این تنها سندی که داریم و تنها ریسمان استواری که هنوز از آسمان آویخته است، و نیز تنها پایگاهی که همه‏ی رشته‏ها، شعبه‏ها و فرقه‏های پراکنده‏ی ما می‏توانند به آن برگردند و در کنار آن بایستند تا برادری پیشین را تجدید کنند، «قرآن» است.

تنها سندی که نتوانسته‏اند کوچک‏ترین خدشه‏ای در آن وارد کنند و یا کوچک‏ترین تحریفی، چه کم و چه زیاد، در آن به وجود آورند.

قدرت‏های بزرگ جنایت‏کار، خلفا، ملوک، علمای سوء، و دشمنان داخلی و خارجی که ترس اساسی‏شان از قرآن بوده است، خوش‏بختانه همه کار کرده‏اند، جز این که بتوانند قرآن را نفی و یا نابود کنند و فقط تلاش کرده‏اند که قرآن را بد تفهیم کنند. تلاش کرده‏اند تا قرآن را از مسیر زندگی، تفکر، و مطالعه و بینش صحیح و تحصیل مذهبی‏مان کنار بگذارند. کوشش کرده‏اند تا آن‏جایی هم که قرآن مطرح است، فقط به زیبایی تجلید، و یا فقط به قرائتش منحصر باشد.

امّا به هر حال، آن‏چه که هست، و آن‏چه که برای همه‏ی مسلمان‏های جهان وجود دارد، پیر و جوان، تحصیل‏کرده و عامی، شیعی و غیرشیعی، شرقی و غربی، هر کس، از هر فرقه‏ای و از هر نسلی و با هر بینش و فرهنگی که باشد، معتقد است که:

«سنگ زیرین اسلام، قرآن است.»

قرآن، علی‏رغم تمام توطئه‏هایی که در طول تاریخ شده تا مطرح نشود، محفوظ مانده و مطرح شده و تمام کوشش ما باید این باشد که قرآن را در جامعه مطرح کنیم.

....

« دریافت متن کامل کتاب »

http://www.seapurse.com/Books/Rum.pdf

 

عــــلــــی ( حقیقتی بر گونه‏ی اساطیر )

 

دکتر علی شریعتی

یک آیه‏ای در انجیل هست که من خیلی دوستش دارم و فکر می‏کنم اگر همه‏ی انجیل تحریف شده باشد، این آیه اصیل است. زیرا بوی سخن یک پیغمبر را می‏دهد و تصور نمی‏کنم کسانی که به تحریف یک کتاب آسمانی می‏پردازند، این قدر شعور و ذوق داشته باشند که چنین جمله‏ی زیبایی بسازند.

می‏گوید: «ای انسان‏ها! از راه‏هایی مروید که روندگان آن بسیارند. از راه‏هایی بروید که روندگان آن کم‏اند.»

چرا که تاریخ، تکامل، مال کسانی است که خودشان راه تازه انتخاب کردند، یا راه‏هایی برگزیدند که هنوز انسان‏ها و توده‏ی عوام که همیشه دنباله‏رو هستند، و همیشه دیگران برایشان فکر می‏کنند و تصمیم می‏گیرند، از آن راه‏ها نمی‏روند.

«از راه‏هایی بروید که روندگان آن کم‏اند. از راه‏هایی مروید که روندگان آن بسیارند.»

روحانیون قشری قسطنطنیه برای این که به مضمون آیه عمل کنند، هیچ وقت از خیابان‏های اصلی و شلوغ عبور نمی‏کردند، بل‏که از کوچه پس کوچه‏های خلوت می‏گذشتند. این نشان می‏دهد که گاه یک زیبایی شگفت، یک فکر بلند، و یک سخن عمیق، در اندیشه‏هایی که شایستگی فهم آن را ندارند، به چه صورت مضحکی تجلی می‏کند و مسخ می‏شود.

و علی، این روح پرشگفتی که در همه‏ی ابعاد گوناگون، و حتی ناهمانند بشری قهرمان است، امروز در میان شیعیان خویش چنین سرنوشتی دارد. (افسوس که چقدر زیبایی‏ها و عظمت‏ها در دست ملت‏هایی که لیاقت داشتنش را ندارند، پامال می‏شود.)

و این امام راستین، شیر پیروز روزهای مدینه، و روح تنها و دردمند شب‏های نخلستان، که رسالت خاصی در تاریخ دارد، اکنون از همه‏وقت ناشناخته‏تر است و کاش ناشناخته می‏بود، که بدشناخته‏تر است.

ای کاش علی را اصلاً نمی‏شناختیم، و محققان نخستین بار او را به ما می‏شناساندند.

درباره‏ی علی از جهات مختلف و ابعاد گوناگون می‏شود تحقیق کرد. و بررسی هر بعد شخصیت وی، مسائل خاص همان بعد را دارا می‏باشد. مثلاً به عنوان یک شیعه، یا از نظر یک مورخ، یا از دیدگاه فلسفی یا عرفانی و ... غیره.

امّا این کتاب، نگاهی به علی (ع) از دیدگاه انسان‏شناسی است که متأسفانه تاکنون از این جهت کار نشده و به همین دلیل، من می‏کوشم تا با نگاه یک انسان‏شناس، انسانی را به نام علی، با همه‏ی شگفتی‏ها و ابعاد پیچیده‏ی شخصیت وی، مورد رسیدگی قرار دهم و تلاشی در پاسخ به این پرسش که علی در تاریخ بشریت، و در نفس انسانیت، چه مقام خاصی دارد.

از آن‏جایی که این تحقیق نیازمند مقدمات خاصی است، ابتدا درباره‏ی موقعیت و معنی انسان در تمدن امروز بحث می‏شود. سپس می‏پردازم به معنی انسان در تاریخ و نیاز بشر به اساطیر. و در پایان به علی، که برابر این انسان و برای این انسان چه نقشی دارد.

« دریافت متن کامل کتاب: »

http://www.seapurse.com/Books/AliAsatir.pdf

عــــلــــی ( مکتب، وحدت، عدالت )

---

دکتر علی شریعتی

امشب می‏خواهم درباره‏ی این موضوع صحبت کنم که علی پس از مرگش، و پس از پایان حیاتش، در تاریخ ما و تاریخ جوامع اسلامی، و حتی در تاریخ بشریت، حیاتی بارور و مؤثر و بسیار ارزنده داشته است. یعنی بعد از گذراندن شصت و چند سال حیات این جهانی‏اش، زندگی معنوی‏اش را ادامه داد و حیات پس از مماتش آغاز شد. البته وقتی می‏گویم «علی»، تنها به عنوان یک فرد و یک شخص نیست. گاه علی را به عنوان یک نفر، یک ایمان و یک مذهب به کار می‏برم و مسلماً از کیفیت تعبیرم متوجه خواهید شد.

....

....

یکی از بزرگ‏ترین مسائلی که در تاریخ و جامعه‏ی ما مطرح است، اسلام و تشیع می‏باشد که بسیاری از ما بدان معتقدیم، امّا آن را به درستی نمی‏شناسیم. به مذهبی ایمان داریم که آشنایی درست و منطقی از آن نداریم. مثلاً به علی به عنوان یک امام، یک مرد بزرگ، یک ابرمرد حقیقی، و به عنوان کسی که همه‏ی احساس‏ها و تقدیس‏ها و تجلیل‏های ما را به خود اختصاص داده، اعتقاد داریم و همیشه در طول تاریخ بعد از اسلام، ملت ما افتخار ستایش او را داشته است. امّا متأسفانه آن چنان که باید و شاید، او را نشناخته است. زیرا بیش‏تر به ستایش او پرداخته است، نه شناختن او. از این روست که امروز باید بیش‏تر به سخنی گوش دهیم که علی را به عنوان یک انسان بزرگ، یک رهبر، یک امام و یک سرمشق می‏شناسد.

در تاریخ اسلام، ستایش و تجلیل از علی شاید به اندازه‏ی لازم شده باشد. به طوری که ما بتوانیم کتابخانه‏های بزرگی از اشعار و مقالاتی را که در کرامات و مناقب علی سروده و یا نوشته شده و در تجلیل از مقام و عظمت او در پیش‏گاه خدا است، ترتیب دهیم. امّا متأسفانه وقتی دانشجوی من در این زمان و در این مملکت که کشور علی است، از من می‏پرسد که برای شناختن علی چه کتابی بخوانم؟ و برای این که سخنان و نظریات و افکار و اعمال او را خوب بفهمم، به چه متونی مراجعه کنم؟ من جواب درستی ندارم که به او بدهم.

....

....

بارها گفته‏ام و باز تکرار می‏کنم که انسان امروز، به «شناخت» علی نیازمند است. نه به «محبت» و «عشق» به او. زیرا که «عشق و محبت» بدون «شناخت» نه تنها هیچ ارزشی ندارد، بل‏که سرگرم کننده و تخدیر کننده و معطل کننده نیز خواهد بود.

کسانی که مردم را به نام محبت علی و عشق به مولی، بدون شناختن مولی و فهم دقیق و درست سخن و راه و هدف او، مردم را معطل و سرگردان می‏کنند، نه تنها انسانیت و آزادی و عدالت را نابود می‏کنند، بل‏که خود این چهره‏های عزیز را نیز تباه می‏سازند و شخصیت خود علی را در زیر این تجلیل‏های بی‏ثمر مجهول نگه می‏دارند و باعث می‏شوند کسانی که تا آخر عمر در محبت مولی وفادار می‏مانند، هرگز از سخن و راهنمایی‏های او بهره‏ای نگیرند و متوقف و منحط بمانند و آن‏هایی هم که کمی آگاه می‏شوند و با جهان امروز آشنا، اصولاً این گونه علی بی‏ثمر را و این محبت بی‏نتیجه را رها می‏کنند و به دنبال شخصیت‏های دیگر، الگوهای دیگر، رهبران دیگر می‏روند.

....

« دریافت متن کامل کتاب: »

http://www.seapurse.com/Books/AliMaktabVahdatEdalat.pdf

نیازهای انسان امروز

---

دکتر علی شریعتی

دانشجویا‏‏ن عزیز، در اوّلین شبی که با شما صحبت می‏کنم، و اولین باری است که این فرصت برای من هست تا با دوستانم در این نقطه به تبادل فکری بپردازم، می‏خواهم از اساسی‏ترین مسأله‏ای سخن بگویم که همه‏ی مسائل دیگر، همه‏ی عقاید دیگر، همه‏ی ایدئولوژی‏های مختلف و متضادی که ممکن است شما داشته باشید، یا ممکن است بعد انتخاب کنید، و هر شیوه‏ای که برای اندیشیدن، ایمان داشتن، و یا زندگی کردن انتخاب می‏کنید، یا انتخاب کرده‏اید، مبتنی به آن مسأله‏ی اساسی است. مسأله‏ای که در قرن بیستم، و بالأخص بعد از پیروزی فاشیسم بر تمدن کنونی، و نیز شکست علم در تمدن علمی جدید، امروز به صورت بزرگ‏ترین معما درآمده و حساس‏ترین بحران‏ها را به وجود آورده است. به طوری که قرن ما را به نام قرن آن بحران می‏نامند و آن بحران، عبارت است از بحران انسانی، و این معما عبارت است از خود انسان. و علم در دو سه قرن اخیر، بعد از پیروزی‏اش بر قرون وسطی و در دوره‏ی اسکولاستیک و مذهب حاکم بر قرون وسطی در غرب و پیروی سیانتیسم، به خصوص در قرن نوزدهم و پیروزی‏ها و موفقیت‏های چشم‏گیری که علم در کشف مجهولات بزرگ پیدا کرده، و هر روی می‏بینیم که دارد پیدا می‏کند، بزرگ‏ترین سؤال را و بزرگ‏ترین مجهول را به وجود آورده و آن عبارت است از «مجهول خود انسان» اساساً بحران فلسفه‏ی جدید، بحران انسان‏شناسی است. و می‏بینیم که تصادفی نیست که در قرن نوزدهم ایدئولوژی‏های مختلف، که قرن نوزدهم، قرن ایدئولوژی‏ها است، همه به دنبال حلّ معماهای اجتماعی، ناهنجاری‏های اقتصادی، راه حل‏های سیاسی و طبقاتی، و به معنای اعم، به دنبال طرح یک راه و برنامه برای چگونه زیستن بودند و ایدئولوژی‏ها کارشان این است - امّا در قرن بیستم می‏بینیم مسائل ایدئولوژی کنار می‏رود و بزرگ‏ترین مسأله‏ای که فلسفه‏ی این قرن را به خودش متوجه می‏کند، مسأله‏ای بالاتر از چگونه زیستن انسان است، و آن عبارت اس از «چگونه بودن خود انسان». این است که می‏بینیم فلاسفه‏ی قرن بیستم چه کسانی هستند؟ هایدگر است، باسپرس است، سارتر است، مارکوز است، الکسیس کارل است، این‏ها چهره‏های بزرگ فلاسفه‏ی قرن بیستم هستند.

و می‏بینیم اساسی‏ترین مسأله‏ای که فلسفه و مکتب فلسفی خودشان را بر اساس آن بنیاد کرده‏اند، مسأله‏ی کشف معمایی به نام انسان است.

....

....

....

« دریافت متن کامل کتاب: »

http://www.seapurse.com/Books/NiazEnsanEmrooz.pdf

عــــلــــی ( مکتب، وحدت، عدالت )

---

دکتر علی شریعتی

....

امشب می‏خواهم درباره‏ی این موضوع صحبت کنم که علی پس از مرگش، و پس از پایان حیاتش، در تاریخ ما و تاریخ جوامع اسلامی، و حتی در تاریخ بشریت، حیاتی بارور و مؤثر و بسیار ارزنده داشته است. یعنی بعد از گذراندن شصت و چند سال حیات این جهانی‏اش، زندگی معنوی‏اش را ادامه داد و حیات پس از مماتش آغاز شد. البته وقتی می‏گویم «علی»، تنها به عنوان یک فرد و یک شخص نیست. گاه علی را به عنوان یک نفر، یک ایمان و یک مذهب به کار می‏برم و مسلماً از کیفیت تعبیرم متوجه خواهید شد.

....

....

....

یکی از بزرگ‏ترین مسائلی که در تاریخ و جامعه‏ی ما مطرح است، اسلام و تشیع می‏باشد که بسیاری از ما بدان معتقدیم، امّا آن را به درستی نمی‏شناسیم. به مذهبی ایمان داریم که آشنایی درست و منطقی از آن نداریم. مثلاً به علی به عنوان یک امام، یک مرد بزرگ، یک ابرمرد حقیقی، و به عنوان کسی که همه‏ی احساس‏ها و تقدیس‏ها و تجلیل‏های ما را به خود اختصاص داده، اعتقاد داریم و همیشه در طول تاریخ بعد از اسلام، ملت ما افتخار ستایش او را داشته است. امّا متأسفانه آن چنان که باید و شاید، او را نشناخته است. زیرا بیش‏تر به ستایش او پرداخته است، نه شناختن او. از این روست که امروز باید بیش‏تر به سخنی گوش دهیم که علی را به عنوان یک انسان بزرگ، یک رهبر، یک امام و یک سرمشق می‏شناسد.

در تاریخ اسلام، ستایش و تجلیل از علی شاید به اندازه‏ی لازم شده باشد. به طوری که ما بتوانیم کتابخانه‏های بزرگی از اشعار و مقالاتی را که در کرامات و مناقب علی سروده و یا نوشته شده و در تجلیل از مقام و عظمت او در پیش‏گاه خدا است، ترتیب دهیم. امّا متأسفانه وقتی دانشجوی من در این زمان و در این مملکت که کشور علی است، از من می‏پرسد که برای شناختن علی چه کتابی بخوانم؟ و برای این که سخنان و نظریات و افکار و اعمال او را خوب بفهمم، به چه متونی مراجعه کنم؟ من جواب درستی ندارم که به او بدهم.

....

....

....

بارها گفته‏ام و باز تکرار می‏کنم که انسان امروز، به «شناخت» علی نیازمند است. نه به «محبت» و «عشق» به او. زیرا که «عشق و محبت» بدون «شناخت» نه تنها هیچ ارزشی ندارد، بل‏که سرگرم کننده و تخدیر کننده و معطل کننده نیز خواهد بود.

کسانی که مردم را به نام محبت علی و عشق به مولی، بدون شناختن مولی و فهم دقیق و درست سخن و راه و هدف او، مردم را معطل و سرگردان می‏کنند، نه تنها انسانیت و آزادی و عدالت را نابود می‏کنند، بل‏که خود این چهره‏های عزیز را نیز تباه می‏سازند و شخصیت خود علی را در زیر این تجلیل‏های بی‏ثمر مجهول نگه می‏دارند و باعث می‏شوند کسانی که تا آخر عمر در محبت مولی وفادار می‏مانند، هرگز از سخن و راهنمایی‏های او بهره‏ای نگیرند و متوقف و منحط بمانند و آن‏هایی هم که کمی آگاه می‏شوند و با جهان امروز آشنا، اصولاً این گونه علی بی‏ثمر را و این محبت بی‏نتیجه را رها می‏کنند و به دنبال شخصیت‏های دیگر، الگوهای دیگر، رهبران دیگر می‏روند.

....

« دریافت متن کامل کتاب: »

http://www.seapurse.com/Books/AliMaktabVahdatEdalat.pdf

---

نیازهای انسان امروز

 

دکتر علی شریعتی

دانشجویا‏‏ن عزیز، در اوّلین شبی که با شما صحبت می‏کنم، و اولین باری است که این فرصت برای من هست تا با دوستانم در این نقطه به تبادل فکری بپردازم، می‏خواهم از اساسی‏ترین مسأله‏ای سخن بگویم که همه‏ی مسائل دیگر، همه‏ی عقاید دیگر، همه‏ی ایدئولوژی‏های مختلف و متضادی که ممکن است شما داشته باشید، یا ممکن است بعد انتخاب کنید، و هر شیوه‏ای که برای اندیشیدن، ایمان داشتن، و یا زندگی کردن انتخاب می‏کنید، یا انتخاب کرده‏اید، مبتنی به آن مسأله‏ی اساسی است. مسأله‏ای که در قرن بیستم، و بالأخص بعد از پیروزی فاشیسم بر تمدن کنونی، و نیز شکست علم در تمدن علمی جدید، امروز به صورت بزرگ‏ترین معما درآمده و حساس‏ترین بحران‏ها را به وجود آورده است. به طوری که قرن ما را به نام قرن آن بحران می‏نامند و آن بحران، عبارت است از بحران انسانی، و این معما عبارت است از خود انسان. و علم در دو سه قرن اخیر، بعد از پیروزی‏اش بر قرون وسطی و در دوره‏ی اسکولاستیک و مذهب حاکم بر قرون وسطی در غرب و پیروی سیانتیسم، به خصوص در قرن نوزدهم و پیروزی‏ها و موفقیت‏های چشم‏گیری که علم در کشف مجهولات بزرگ پیدا کرده، و هر روی می‏بینیم که دارد پیدا می‏کند، بزرگ‏ترین سؤال را و بزرگ‏ترین مجهول را به وجود آورده و آن عبارت است از «مجهول خود انسان» اساساً بحران فلسفه‏ی جدید، بحران انسان‏شناسی است. و می‏بینیم که تصادفی نیست که در قرن نوزدهم ایدئولوژی‏های مختلف، که قرن نوزدهم، قرن ایدئولوژی‏ها است، همه به دنبال حلّ معماهای اجتماعی، ناهنجاری‏های اقتصادی، راه حل‏های سیاسی و طبقاتی، و به معنای اعم، به دنبال طرح یک راه و برنامه برای چگونه زیستن بودند و ایدئولوژی‏ها کارشان این است - امّا در قرن بیستم می‏بینیم مسائل ایدئولوژی کنار می‏رود و بزرگ‏ترین مسأله‏ای که فلسفه‏ی این قرن را به خودش متوجه می‏کند، مسأله‏ای بالاتر از چگونه زیستن انسان است، و آن عبارت اس از «چگونه بودن خود انسان». این است که می‏بینیم فلاسفه‏ی قرن بیستم چه کسانی هستند؟ هایدگر است، باسپرس است، سارتر است، مارکوز است، الکسیس کارل است، این‏ها چهره‏های بزرگ فلاسفه‏ی قرن بیستم هستند.

و می‏بینیم اساسی‏ترین مسأله‏ای که فلسفه و مکتب فلسفی خودشان را بر اساس آن بنیاد کرده‏اند، مسأله‏ی کشف معمایی به نام انسان است.

....

....

« دریافت متن کامل کتاب: »

http://www.seapurse.com/Books/NiazEnsanEmrooz.pdf